Yuchi

kemasi Wikipedia
跳至導覽 跳至搜尋
qabizay
qabizay
kuni taiwan
na tjaivavav a pangaljan nua kaizuanan lamtaw (nantou county)
kisanlalaing 劉啟帆
sasupuan tua pasalavaan na kadjunangan 121.3735 km2
sasupuan ta caucau 15,406
inuan a qabizay

Yuchi(qabizay)

Yuchi gu icuwa i Nantou. ala atjunangn mapuljat 124.35 km² (ma’linpan atjunang 52.93 km², ma’linaule atjunang 1.66 km²). ala caucau mapuljat 970 caucau, ala daceneqlan mapuljat 348 a daceneqlan, Thau (31%) a maqcuwa caucau. paiwan a maqcuwa caucau.

pungadan izua zintun (sun moon lake) a remayurangan imaza. kinakaian aicu a thau a lalawa.[1] kasicuayan aicu a kinaizuan nua caucau sethau i kadjunangan imaza.

kadjunangan[remasudj ta vincikan | tinagiljang a remasudj ta vincikan]

pasaviri ta puri (pungadan na kakaian se pazeh) a yuchi gu imaza; pasakaledep a yuchi gu imaza ta guèd-xiang hióng kata chúi-lí hiong. mavananga a paran (ren'ai) kata nehunpu (sìn-gī) i pasakacedas.

kemasi ta 500m a patje 2,000m a kinamamamawan tua vavavan nua gadugadu imaza.[2]

zazaljuman[remasudj ta vincikan | tinagiljang a remasudj ta vincikan]

drusa izua zazaljuman imaza i yuchi gu. sangasangasan aicu na veljeluan a kamachat a veljeluan a nankang kata zuma a veljeluan a pasakacedas i tjaiviri i tua yuchi gu. masanmusalj aicu na veljeluan a danum qalav ang (siayaya ta lô-tsuí-khe a kakaian na bunun) a veljeluan a suili kata zuma a veljeluan a pasakaledep i tjainavalj i tua yuchi gu imaza.

a i tjainavalj aicu a vacalj a zintun i yuchi gu. tjaljaqaca a puzaljuman na kadjunangan aicu a zintun i taiwan. semanpapudinkian a dripun imaza i zintun ka pinaljavakan niamadju.

kasicuayan[remasudj ta vincikan | tinagiljang a remasudj ta vincikan]

patjausangas ta kacavilj a 1683[remasudj ta vincikan | tinagiljang a remasudj ta vincikan]

tjaisangas a vinecikan ta djadjaljunan nia pairang i pinaljavakan na lamtaw king tucu a kemasi ta kacaviljan a 1661 a patje kacaviljan a 1683.[3] ljakua neka vinecikan tazua kaizuan na pairang imaza i qabizay (yuchi gu).

kemasi ta kacavilj a 1683 a patje kacavilj a 1895[remasudj ta vincikan | tinagiljang a remasudj ta vincikan]

sangasangasan a vinecikan a patjara qinaljan kata kadjunangan imaza i yuchi gu kacavilj a 1684. ita guciu na sihu a ciuku aicu a zikikang (季麒光 a sivecivecik na ciniukuan) a venecik ta zintun imaza i yuchi gu. ljakua pacunu ta vinecikan nimadju matu kedri a kineljang nimadju tanemanemanga imaza i yuchi gu. saka qadjav, inika paqulid a mangetjez a semamaza timadju.[4]

pinaljavakan na dripung[remasudj ta vincikan | tinagiljang a remasudj ta vincikan]

ka pinaljavak na dripung tamaza a qinaljan, venarung tiamadju ta kadjunangan imaza. saka papalak tiadripung ta sinikakudan nia caucau se thau ta kadjunangan imaza. avananga a pinaveli a qumaquma na caucau se thau i tua pairang.

paljavak tua atjunang[remasudj ta vincikan | tinagiljang a remasudj ta vincikan]

matja 13 qinaljan i Yuchi. matja 1 qinaljan imaza, Ita thao(伊達邵部落).

caucau[remasudj ta vincikan | tinagiljang a remasudj ta vincikan]

tjaljatjuruvu izua caucau i yuchi cun i tua yuchi gu imaza.[5]

caucau na maretimaljamalji a pinaljavakan[remasudj ta vincikan | tinagiljang a remasudj ta vincikan]

cun kadjunangan (km²) ling caucau
(qiljas a 5 na cavilj a 2013)
qinaljan[6]
大林村 8.81 14 1,294 大林、草凹仔、司馬按、公林、內湖仔、金天巷
大雁村 7.17 9 816 大雁、澀水、湖桶、雁地、草凹仔、山楂腳、槌仔寮、單冬頭、仙楂腳巷
中明村 4.83 12 1,223 貓囒、田螺污、頂獅子、毛蟹穴、山仔腳、文化巷、有水坑、名勝巷
五城村 18.37 13 872 五城、頂五城、下五城、大潭岩、車崙坪、大觀巷、豬哥坪、拔賭寮、草坪、火焙巷、猴龍坑、蓮華池、三角崙
日月村 15.18 10 988 伊達邵、南邊湖、葫蘆崙、潭頭
水社村 16.34 16 1,009 明潭、北旦、水尾、二壩欄、水社、向山、頭社壩、阿里眉、草凹仔
共和村 8.34 13 1,181 外加道坑、鹽土坑、坪頂、中-{庄}-、內加道、內加道坑、下五馬、水井湖、五馬、過龍仔、滴水仔、長寮尾
東光村 15.97 13 1,497 東光、水尾巷、頂城、向天圳
東池村 1.51 17 1,915 魚池(東部)、內魚池、東平、埔尾、泡仔林、猴洞
武登村 5.4 18 739 頭社、銃櫃、車心崙、土地公鞍、空湖
魚池村 3.93 21 2,505 魚池(西部)、魚池尖
新城村 9.45 17 1,626 新城、水頭、頭股、頭股份仔、大坪、股尾、十一股、冷堀仔、鹿蒿、香茶巷、鹽菜甕、嶺腳
頭社村 5.2 19 1,076 崙龍、內灣、棉子園、內凹仔、大舌滿、水尾
yuchi gu 121.3735 192 16,741

mapida a caucau kangida a cavilj i yuchi gu[remasudj ta vincikan | tinagiljang a remasudj ta vincikan]

cavilj kacavilj a 1981 kacavilj a 1982 kacavilj a 1983 kacavilj a 1984 kacavilj a 1985 kacavilj a 1986 kacavilj a 1987 kacavilj a 1988 kacavilj a 1989 kacavilj a 1990
caucau 20,947 20,838 20,512 20,245 19,851 19,627 19,239 19,057 18,845 18,703
cavilj kacavilj a 1991 kacavilj a 1992 kacavilj a 1993 kacavilj a 1994 kacavilj a 1995 kacavilj a 1996 kacavilj a 1997 kacavilj a 1998 kacavilj a 1999 kacavilj a 2000
caucau 18,682 18,716 18,740 18,460 18,433 18,183 18,102 17,894 17,910 17,713
cavilj kacavilj a 2001 kacavilj a 2002 kacavilj a 2003 kacavilj a 2004 kacavilj a 2005 kacavilj a 2006 kacavilj a 2007 kacavilj a 2008 kacavilj a 2009 kacavilj a 2010
caucau 17,833 17,806 17,645 17,541 17,549 17,422 17,342 17,344 17,411 17,181
cavilj kacavilj a 2011 kacavilj a 2012 kacavilj a 2013 kacavilj a 2014 kacavilj a 2015 kacavilj a 2016 kacavilj a 2017 kacavilj a 2018 kacavilj a 2019 kacavilj a 2020
caucau 16,927 16,747 16,696 16,501 16,289 16,154 15,946 15,753 15,611 15,466

sihu[remasudj ta vincikan | tinagiljang a remasudj ta vincikan]

kamakama na yuchi gu[7][remasudj ta vincikan | tinagiljang a remasudj ta vincikan]

sazazatj tima zikan a paljavakan zazuman
sangasangasan 黃甘 01/08/1951-31/07/1953
sikamasanmusalj 黃登鳳 01/08/1953-31/07/1955
sikamasantjelulj 黃甘 01/08/1956-31/12/1959
sikamasansimatjelj 王如和 01/01/1960-28/02/1964
sikamasanlimalj 何英乾 01/03/1964-28/02/1968
sikamasannemelj 何英乾 01/03/1968-31/03/1973
sikamasanpitjulj 林泉印 01/04/1973-29/12/1977
sikamasanvalulj 王春枝 30/12/1977-13/06/1978 namacai na paljavak timadju
mumalj a sinkiu 許錦田 30/09/1978-28/02/1982
sikamasansivalj 許錦田 01/03/1982-28/02/1986
sikamasansimuluq 黃宋華 01/03/1986-28/02/1990
sikamasansimuluq saka ita 黃宋華 01/03/1990-28/02/1994
sikamasansimuluq saka drusa 謝明謀 01/03/1994-28/02/1998
sikamasansimuluq saka tjelu 謝明謀 01/03/1998-28/02/2002
sikamasansimuluq saka sepatj 廖學輝 01/03/2002-28/02/2006
sikamasansimuluq saka lima 廖學輝 01/03/2006-28/02/2010
sikamasansimuluq saka unem 陳錦倫 01/03/2010-25/12/2014
sikamasansimuluq saka pitju 陳錦倫 25/12/2014-24/12/2018
sikamasansimuluq saka alu 劉啟帆 25/12/2018- tucu

kakaian[remasudj ta vincikan | tinagiljang a remasudj ta vincikan]

kasicuayan a kiniljavaran nua caucau imaza a kai a thau. tjaivililj a djemaljun a tjatjuruvu a caucau sepairang imaza, penairangan a tjatjuruvu a caucau imaza i yuchi gu.

na pasemalawanga a sihu nua ciuku tucu tua kinakaian nua yuchi gu kacavilj a 2017.[8]

papupaysu[remasudj ta vincikan | tinagiljang a remasudj ta vincikan]

tataleman[remasudj ta vincikan | tinagiljang a remasudj ta vincikan]

pazangal aravac a tataleman imaza i yuchi gu.

tatuluan[remasudj ta vincikan | tinagiljang a remasudj ta vincikan]

izua siva a kedrikedri a gakku imaza i yuchi gu. neka daigakku imaza.

kedrikedri a gakku na yuchi[remasudj ta vincikan | tinagiljang a remasudj ta vincikan]

aicu a kedrikedri a gakku na yuchi imaza i yuchi cun tucu i tua tjaisangas a semangakku tiadripung nu pinaljavakan niamadju tamaza a qabizay kacavilj a 1900.

kakipucemelan[remasudj ta vincikan | tinagiljang a remasudj ta vincikan]

iyubingkiuku (yuzeng)[remasudj ta vincikan | tinagiljang a remasudj ta vincikan]

sasupuan na iyubingkiuku[remasudj ta vincikan | tinagiljang a remasudj ta vincikan]

555 a sasupuan na iyubingkiku se yuchi gu.

kivangavangan[remasudj ta vincikan | tinagiljang a remasudj ta vincikan]

sipacacikelan[remasudj ta vincikan | tinagiljang a remasudj ta vincikan]

palidring a djalan[remasudj ta vincikan | tinagiljang a remasudj ta vincikan]

TWHW6.svg zaljum a soalian (Shuishalian) a palidring a djalan nua kuka
TW PHW14.svg sikamasansimuluq sa sepatj a djalan a palidring nua i taiwan
TW PHW21.svg sikamasandrusapuluq sa ita djalan a palidring nua i taiwan

basu[remasudj ta vincikan | tinagiljang a remasudj ta vincikan]

tjaliaw a basu naicu a basu na lamtaw a pacacikel tamaza a yuchi gu. avananga izua basu na kukang uta. aicu a djalan na kukang basu a pasamaza a patje zintun, a kemasi tamaza a patje taihuku. mavan izua basu na yuanlin a kemasi tamaza a patje suili gu.

basu na lamtaw[remasudj ta vincikan | tinagiljang a remasudj ta vincikan]

  • sikamasan 6665 a kemasi tua puli a patje kakivangavangan a siva a zuku na sekacalisian(九族文化村).
  • sikamasan 6666 a kemasi tua puli a pasazintun a patje tause(頭社).
  • sikamasan 6667 a kemasi tua puli a patje suili.
  • sikamasan 6668
  • sikamasan 6669
  • sikamasan 6670[9]

djamay[remasudj ta vincikan | tinagiljang a remasudj ta vincikan]

kasizuan[remasudj ta vincikan | tinagiljang a remasudj ta vincikan]

  1. 林彥彤. 55公所 原民「地方通行語」公告了. 自由時報. 2017-10-12. (原始內容存檔於2021-05-19) (中文(台灣)).
  2. 魚池鄉公所鄉誌編纂工程. 《魚池鄉誌》 地理篇. 南投縣魚池鄉公所. 2001 (中文(台灣)).
  3. 傅奕銘. 《斗六市志》. 雲林縣斗六市公所. 2006: 158.
  4. 魚池鄉公所鄉誌編纂工程. 《魚池鄉誌》 開拓史篇. 南投縣魚池鄉公所. 2001 (中文(台灣)).
  5. http://household2.nantou.gov.tw/00home/index.php
  6. 6.0 6.1 《魚池鄉誌·地理篇》
  7. 魚池鄉公所鄉誌編纂工程. 《魚池鄉誌》 政事篇. 南投縣魚池鄉公所. 2001 (中文(台灣)).
  8. https://news.ltn.com.tw/news/politics/breakingnews/2220153
  9. https://web.archive.org/web/20120917003137/http://www.ntbus.com.tw/005.htm
  10. 《魚池鄉誌·開拓史篇》
  11. 《魚池鄉誌·經濟篇》
  12. 《魚池鄉誌·文化篇》